IT SIMPLIFICATION

Complexiteit is een kwestie van te veel of te moeilijk, aldus Hans Fugers, ‘down-to-earth’ ICT’er en mede-auteur van het Sogeti-boek met de prachtige titel  ‘Dansen met de Business’.

Te veel en te moeilijk zijn natuurlijk beide nogal subjectieve begrippen, maar voor het bepalen van de omvang van informatiesystemen is een (min of meer) objectieve methode ontwikkeld: de functiepuntanalyse (FPA). Het meten gebeurt op basis van de relevante functies voor de gebruikers en de bijbehorende gegevensverzamelingen. Daarmee is meteen een belangrijk voordeel van de methode genoemd: de klant is koning. Immers de functionaliteiten zoals die door gebruikers gevraagd zijn staan centraal. Het tellen van functiepunten vindt plaats op basis van standaard telrichtlijnen van Nederlandse origine (NESMA) of op basis van internationale richtlijnen (IFPUG). De FPA is sinds 2003 erkend als ISO-standaard. Hoeveel functionaliteiten een informatiesysteem omvat kan hiermee gemeten worden en ook kunnen informatiesystemen onderling vergeleken worden. Te veel komt daarmee ook in beeld. Het aantal functiepunten kan namelijk gekoppeld worden aan de benodigde programmeertijd. Op basis van internationaal onderzoek en uitwisseling van gegevens zijn productiviteitscijfers verzameld, zodat duidelijk wordt hoeveel uur nodig is om een bepaald aantal functiepunten te realiseren. Daarmee wordt de functiepuntanalyse ook een voorspellende factor voor het welslagen van projecten. Het risico van mislukking is immers groter bij omvangrijke ICT-projecten dan bij kleinere (of opgedeelde) ICT-projecten. Cruciale vraag is of een kritische grens voor de omvang van ICT-projecten aangegeven kan worden op basis van (wetenschappelijk) onderzoek.

Prof. Chris Verhoef van de Vrije Universiteit in Amsterdam heeft onderzoek gedaan naar het verloop van een groot aantal ICT-projecten. Geconcludeerd is dat in het bedrijfsleven de faalkans van ICT-projecten tenminste 18% is en in de overheidssector tenminste 36%.  De belangrijkste verklaringen voor het verschil tussen overheid en bedrijfsleven zijn de omvang van de projecten (bij de overheid veel groter) en de aanbestedingsregels voor de overheid. In het artikel in NRC Focus van maart 2009 worden als voorbeelden van mislukkingen genoemd: UWV (WIA-project), Hagemeyer (ERP), Belastingdienst (meerdere projecten), ministerie van Defensie (ERP), Hornbach (ERP), Free Record Shop (ERP) en Samas (ERP).